Na blogu do tej pory pojawiło się kilkanaście artykułów w tematyce urlopu macierzyńskiego itp. A dzisiaj mam dla Ciebie prawdziwe kompendium wiedzy na ten szczególny czas. Poniżej znajdziesz coś wyjątkowego, ponieważ ten artykuł zawiera opis roku i 9 miesięcy w jednym miejscu.  Obiecuję jednak, że nie będzie tak długo i nudno, abyś musiała czytać to przez cały rok 🙂

SZCZEGÓLNA OCHRONA STOSUNKU PRACY – OD SAMEGO POCZĄTKU.

Wraz z pojawieniem się na USG tego pierwszego pęcherzyka, w którym właśnie swój domek na najbliższe dziewięć miesięcy znalazło Twoje Maleństwo, przed Tobą otwiera się zupełnie nowy rozdział w prawie. Po tej wizycie u lekarza, możesz przedstawić swojemu pracodawcy „ZAŚWIADCZENIE O CIĄŻY”.

Od tego momentu Twój stosunek pracy podlega szczególnej ochronie,
co w praktyce oznacza, że pracodawca nie może rozwiązać, ani wypowiedzieć
Twojej umowy o pracę.

Na początek sprawdź jaki  rodzaj umowy wiążę Cię z pracodawcą?
Poniżej znajdziesz odesłania do konkretnych artykułów, w których zapoznasz się ze szczegółami Twojej umowy.

  • Umowa o pracę na czas określony, TUTAJ.
  • Umowa o pracę na czas nieokreślony, TUTAJ.
  • Umowa na okres próbny, TUTAJ.
  • Umowa na zastępstwo, TUTAJ.
  • Umowa o pracę tymczasową, TUTAJ.
  • Umowa cywilnoprawna, TUTAJ.

ZWOLNIENIE CHOROBOWE W CIĄŻY.

W związku z tym, że w czasie ciąży zwolnienie chorobowe ma nieco inny charakter, przybliżę Ci teraz tę tematykę.

Na początek uregulujmy nazewnictwo.
Od 12.01.2011 L4 to druk ZUS ZLA? Tak, druk zmienił nazwę, ale dotychczasowa była zakorzeniona tak mocno, że potocznie wciąż większość z nas używa nazwy L4.

Tajemniczy kod B.
Jeśli jakiekolwiek przypadłości ciążowe uniemożliwiają Ci dalsze podejmowanie pracy, otrzymasz zwolnienie chorobowe. Tym razem będzie ono opatrzone kodem B, co oznacza, że wystawiono go z powodu niezdolności, przypadającej w trakcie trwania ciąży. To właśnie informacja dla szefa i ZUS o tym, że z Twoją nieobecnością, wiążą się szczególne uprawnienia.

Zwolnienie chorobowe w ciąży może trwać przez okres do 270 dni. Pierwsze 33 dni zostanie wypłacone przez pracodawcę, jako wynagrodzenie chorobowe. Od 34 dnia mamy do czynienia z zasiłkiem chorobowym, wypłacanym z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Cena nieobecności, czyli wysokość wynagrodzenia chorobowego i zasiłku.
Ciąża to jeden ze szczególnych powodów zwolnienia chorobowego, który nie wpłynie na obniżenie naszego miesięcznego wynagrodzenia.

Wysokość świadczeń za czas choroby, przypadającej w okresie ciąży wynosi 100% wynagrodzenia (a dokładnie podstawy świadczenia).

Podstawa wynagrodzenia oraz później zasiłku to przeciętne miesięczne wynagrodzenie, składające się na 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. (Nie bez znaczenia pozostają premie, które otrzymywałaś)  Świadczenia wypłaca się za każdy dzień niezdolności do pracy, co oznacza, że nie wyłącza się dni wolnych od pracy.

O tym musisz  pamiętać po otrzymaniu L4
1. Konieczne jest zawiadomienie pracodawcy o chorobie i przypuszczalnym okresie nieobecności. Musisz to uczynić niezwłocznie po otrzymaniu zwolnienia chorobowego, nie później jednak niż do drugiego dnia nieobecności w pracy.
2. Dalej zwolnienie chorobowe trzeba dostarczyć szefowi w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty jego otrzymania. Uwaga!  Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje, obniżeniem zasiłku o 25% od 8 dnia nieobecności do dnia dostarczenia L4 do pracodawcy (skutek ten wyłączają tylko przyczyny niezawinione przez pracownika).

e-EZLA
Od 1 stycznia 2016 wprowadzono elektroniczną formę zwolnień lekarskich. Teraz zwolnienie, za pośrednictwem platformy internetowej, zostanie dostarczone od lekarza bezpośrednio do placówki ZUS, a stąd do zarejestrowanych pracodawców. Pracodawcy mają jednak czas do czerwca 2018 na wdrożenie stosownego systemu u siebie.

Ze zwolnieniem chorobowym (każdym, również tym w okresie ciąży), może wiązać się kontrola jego zasadności. O tym, czy w czasie trwania zwolnienia możesz odpowiadać na maile służbowe, przeczytasz TUTAJ.

 

URLOP MACIERZYŃSKI.

Jeśli Twój brzuszek sam za siebie mówi o tym, że niedługo Maleństwo pojawi się na świecie, to czas, aby przyjrzeć się urlopowi macierzyńskiemu. Przed Tobą szczególny czas „wakacji” po porodzie. Będą to zapewne najbardziej zaskakujące, najbardziej wymagające, ale też pewnie najpiękniejsze wakacje. Pamiętaj, że Ty niedługo awansujesz lub właśnie awansowałaś na stanowisko Mama.

Kto jest uprawniony?
Do skorzystania z urlopu macierzyńskiego uprawnionymi są osoby zastrudnione
na podstawie:
– umowy o pracę,
– powołania, wyboru,
– mianowania,
– półdzielczej umowy o pracę,
– umowy cywilnoprawnej (zlecenie).
Urlop przysługuje Ci również, jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą.

Jak długo trwa?
– 20 tygodni – jeśli urodziłaś jedno dziecko przy jednym porodzie;
– 31 tygodni – jeśli urodziłaś dwoje dzieci przy jednym porodzie;
– 33 tygodnie – jeśli urodziłaś troje dzieci przy jednym porodzie;
– 35 tygodni – jeśli urodziłaś czworo dzieci przy jednym porodzie;
– 37 tygodni – jeśli urodziłaś pięcioro i więcej dzieci przy jednym porodzie.


W przeważającej liczbie przypadków URLOP ROZPOCZYNA SIĘ W DNIU NARODZIN DZIECKA. 

Jednak możesz skorzystać z przysługującego Ci uprawnienia do wykorzystania
6 tygodni urlopu macierzyńskiego, przed przewidywaną datą porodu.
Urlop może zostać Ci przyznany, jeśli do porodu zostało co najmniej dwa tygodnie. Twój szef opiera się tutaj jedynie na zaświadczeniu lekarskim, o planowanej dacie porodu.
W praktyce, jeśli poród nastąpiłby wcześniej, niż data wskazana na zaświadczeniu i byłoby to przed upływem dwóch tygodni urlopu,  nie stanowiłoby to oczywiście naruszenia prawa – w tym przypadku dzieci i ich narodziny są ponad prawem 🙂

Jeśli wykorzystasz część urlopu przed porodem, po dniu narodzin, zostanie przyznana Ci pozostała część, przysługującego urlopu.

Obowiązkowy charakter.
O ile skorzystanie z urlopu przed porodem jest uzależnione od Twojej woli, o tyle wykorzystanie urlopu po porodzie jest obowiązkowe przez conajmniej 14 tygodni.

Po tym okresie masz prawo do rezygnacji z dalszej części urlopu, ale pod warunkiem, iż pozostały czas zostanie wybrany przez ojca (również zatrudnionego), wychowującego dziecko, na jego pisemny wniosek.
Jeżeli ojciec dziecka nie pozostaje w stosunku pracy, ale jest ubezpieczony (prowadzi działalność gospodarczą), wówczas musi on oświadczyć o rezygnacji z działalności zarobkowej i zamiarze sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Kodeks pracy przewiduje kilka uprawnień, związanych z trudnymi sytuacjami życiowymi, związanymi z urodzeniem dziecka. I choć wolałabym, aby żadna z nas nie musiała się przejmować tę częścią przepisów, wiem, że życie różnie się układa.

Twój pobyt w szpitalu
Jeśli z jakichś powodów po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, trafisz do szpitala i ze względu na stan zdrowia nie będziesz mogła sprawować opieki nad dzieckiem, z pomocą może przyjść ojciec dziecka , któremu zostanie wówczas przyznane prawo do urlopu. W takiej sytuacji na czas pobytu w szpitalu, urlop może zostać przyznany również innym członkom najbliższej rodziny. Podobnie będzie w sytuacji legitymowania się zaświadczeniem o braku możliwości do samodzielnej egzystencji.
Pobyt dziecka w szpitalu
Jeśli po porodzie Malec wymaga hospitalizacji, Ty musisz wykorzystać 8 tygodni urlopu, zaś dalsza część może zostać wykorzystana dopiero po wyjściu dziecka ze szpitala.
Śmierć matki
W razie śmierci matki dziecka, ojcu lub innym członkom najbliższej rodziny przysługuje prawo do niewykorzystanej części urlopu.
Śmierć dziecka
W przypadku poronienia, urodzenia martwego dziecka (szczegóły przeczytasz TUTAJ)  lub zgonu przed upływem 8 tygodnia życia (szczegóły przeczytasz TUTAJ), przysługuje Ci prawo do 8 tygodniu urlopu po porodzie, nie krócej niż przez okres 7 dni od zgonu dziecka. W przypadku urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie, urlop zostanie zweryfikowany do przysługującego ze względu na dzieci, pozostające przy życiu.
W przypadku śmierci dziecka po upływie 8 tygodnia życia, przysługuje Ci 7 dni urlopu (szczegóły przeczytasz TUTAJ).
Oddanie dziecka innej osobie, celem przysposobienia
W przypadku rezygnacji z wychowania Dziecka, matce przysługuje 8 tygodni urlopu, dalszą część uprawnienia traci. Tak samo wygląda to w sytuacji porzucenia Dziecka,
z tym że dalsza część będzie przysługiwała ojcu lub innemu członkowi najbliższej rodziny.


WNIOSEK O PRZYZNANIE URLOPU MACIERZYŃSKIEGO.
Z racji faktu, że urlop macierzyńskim jest obligatoryjny, prawo do niego nabywasz przez sam fakt urodzenia dziecka. W praktyce nie oznacza to braku formalności. Musisz dostarczyć pracodawcy „skrócony akt urodzenia”  i w zasadzie wniosku nie musiałabyś dostarczać.

Ale pamiętaj jednak, iż w terminie 21 dni od porodu musisz złożyć wniosek w kwestii korzystania z urlopu rodzicielskiego, następującego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim – jeśli chcesz z góry zadeklarować korzystanie z całości, gdyż ma to znaczenie w kwestii wyliczenia wysokości zasiłku macierzyńskiego. (Jeśli nie zdecydujesz się na korzystanie z urlopu rodzicielskiego, zasiłek macierzyński będzie wynosił 100% podstawy świadczenia.
Jeśli z góry zadeklarujesz wykorzystywanie urlopu macierzyńskiego i bezpośrednio po nim urlopu rodzicielskiego, świadczenie wyniesie 80% podstawy przez cały czas trwania urlopu.

Jeśli zdecydujesz się na korzystanie z urlopu rodzicielskiego i złożysz wniosek później – nie później niż na 14 dni przed jego rozpoczęciem – wówczas za ten czas będzie Ci przysługiwało świadczenie w wysokości 100% pierwsze 6 tygodni + 60% wynagrodzenia kolejne 26 tygodni.)

Wniosek o urlop macierzyński przed porodem.
Tak jak wspomniałam wcześniej, urlop macierzyński przed porodem, przyznawany jest na podstawie Twojego wniosku i zaświadczenia lekarza o planowanej dacie porodu.

Wniosek o skrócenie urlopu macierzyńskiego
Konieczny jest Twój pisemny wniosek, złożony na 7 dni, przed planowanym terminem powrotu do pracy. Pamiętaj, aby do wniosku dołączyć kopię wniosku ojca (pracownika)
o przyznanie mu dalszej części urlopu, albo oświadczenie ojca (nie pracownika)
o przerwaniu działalności zarobkowej i zamiarze sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

 

URLOP NA WARUNKACH URLOPU MACIERZYŃSKIEGO – DLA RODZICÓW ADOPCYJNYCH.

Jeśli jesteś rodzicem, przyjmującym na wychowanie Dziecko, również i dla Ciebie przepisy prawa pracy przewidują uprawnienia do urlopu macierzyńskiego.

Kto jest uprawniony.
Masz prawo do urlopu macierzyńskiego na warunkach urlopu macierzyńskiego, jeśli jesteś pracownikiem (zatrudnionym na umowę o pracę), przyjęłaś na wychowanie dziecko oraz wystąpiłaś do sądu w wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia.
Urlop nie przysługuje w przypadku zawodowej rodziny zastępczej.

Wymiar urlopu.
Jeśli przyjęłaś i wystąpiłaś o przysposobienie dziecka do 7 roku życia, albo do 10 roku życia – w przypadku dziecka, wobec którego odroczono obowiązek szkolny wymiar, przysługującego Ci urlopu jest identyczny, jak przypadku urlopu macierzyńskiego, tj:
– 20 tygodni – w przypadku przysposobienia jednego dziecka;
– 31 tygodni – w przypadku przysposobienia dwojga dzieci;
– 33 tygodni – w przypadku przysposobienia trojga dzieci;
– 35 tygodni – w przypadku przysposobienia czworga dzieci;
– 37 tygodni – w przypadku przysposobienia pięciorga i więcej dzieci.

W sytuacji, w której przyjęłaś na wychowanie dziecko, ale nie wystąpiłaś z wnioskiem o
przysposobienie, przysługuje Ci urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze 9 tygodni.

Uprawnienia pracownika ojca.
Powyższy urlop na zasadach urlopu macierzyńskiego może zostać wykorzystany zarówno przez matkę przyjmującą na wychowanie, jak również przez ojca. W przeciwieństwie do urlopu macierzyńskiego nie ma tutaj ograniczenia, iż pierwsze 14 tygodni musi zostać wykorzystane przez Ciebie jako matkę.

Wniosek.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego zostaje przydzielony na Twój pisemny wniosek. Wraz z wnioskiem musisz poświadczyć wiek dziecka, wystąpienie
o przysposobienie i ewentualnie odroczenie obowiązku szkolnego.

 

CZYLI URLOP RODZICIELSKI

Pierwsze 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (lub więcej 😉 upłynęło Ci na wypoczynkowym szale pomiędzy pieluchami, oliwkami, dywagacjami na temat rozwoju Maleństwa. Miałaś tyle czasu do czytania, że aż nie możesz uwierzyć, że znasz conajmniej po dziesięć teorii na temat sposobów usypiania, pierwszego kataru, wprowadzania glutenu do diety niemowlaka. Teraz przed Tobą kolejna część urlopu.

Komu przysługuje urlop rodzicielski?
Urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom – musicie tylko pamiętać, że wymiar urlopu przypada Wam łącznie.
Urlop zostanie Ci udzielony bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres, odpowiadający urlopowi macierzyńskiego

Wymiar urlopu.
– 32 tygodnie – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
– 34 tygodnie – w przypadku urodzenia dwojga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
W praktyce możesz korzystać z urlopu rodzicielskiego wspólnie z ojcem dziecka. Oznacza to, że odpowiednio będziecie mieli do dyspozycji po 16, albo 17 tygodni urlopu. Możecie korzystać z urlopu jednocześnie.

JAK KORZYSTAĆ Z URLOPU?
Urlop rodzicielski możesz wykorzystać jednorazowo lub w maksymalnie 4 częściach (następujących bezpośrednio jedna po drugiej – poniżej będzie ALE do tej zasady).

Poszczególne części urlopu powinny mieć minimum 8 tygodni. Jednakże pierwsza część może wynosić wyjątkowo minimum 6 tygodni, zaś ostatnia może wynosić również mniej, jeżeli wymiar jaki Ci pozostał do wykorzystania, jest mniejszy niż 8 tygodni.

Uprawnienie do skorzystania z urlopu rodzicielskiego przysługuje Ci do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia.

Dlaczego to ważna informacja? Przepisy bowiem przewidują, że 16 tygodni urlopu rodzicielskiego możesz wykorzystać z pominięciem zasady bezpośredniości – czyli nie musi następować po sobie, a możesz wykorzystać go po przerwie. Liczba wykorzystanych w tym trybie części, pomniejsza liczbę części, przysługującego urlopu wychowawczego.

WNIOSEK O URLOP.
Urlop rodzicielski zostanie Ci udzielony na wniosek, który musisz złożyć w terminie nie krótszym, niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Pracodawca jest związany Twoim wnioskiem i nie może odmówić Ci przyznania go.
Możesz jednak złożyć wniosek o urlop rodzicielski, następujący bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Wówczas termin złożenia to 21 dni po porodzie.

Ma to o tyle znaczenie, że jeśli nie złożysz wniosku o urlop macierzyński i rodzicielski od razu na całość, wówczas za okres macierzyńskiego, otrzymasz 100% wynagrodzenia, zaś za okres urlopu rodzicielskiego 100% za pierwsze 6 tygodni + 60% za kolejne 20 tygodni. W przypadku, gdy zadeklarujesz od razu, wykorzystanie całości 52 tygodni urlopu
za cały ten okres otrzymasz 80%.

Jeżeli chcesz podzielić się urlopem rodzicielskim z ojcem dziecka, wówczas na 21 dni przed planowanym powrotem do pracy, musisz złożyć wniosek o powrót do pracy i rezygnację z całości lub część urlopu.

REZYGNACJA Z URLOPU I POWRÓT DO PRACY
Musisz tu rozróżnić dwie sytuacje. Jeżeli deklarowałaś urlop macierzyński od razu z urlopem rodzicielskim (pełne 56 tygodni), rodzicielki może zostać przerwany w każdym momencie przez Ciebie (pracodawca musi zaakceptować wniosek). Jeżeli zaś później decydowałaś się na skorzystanie z tego urlopu/ wybierałaś go w częściach, wówczas na wcześniejszy powrót konieczna jest zgoda pracodawcy.
O chęci wcześniejszego powrotu powrotu do pracy, zawiadamiasz pracodawcę, składając wniosek na 21 dni przed planowanym powrotem.

KOLEJNA CIĄŻA NA URLOPIE RODZICIELSKIM

Jeśli planujesz kolejną ciążę, podczas trwania bieżącego urlopu rodzicielskiego musisz wiedzieć, że w tej sytuacji jest kilka scenariuszy odnośnie tego, co dalej?

 Podobnie jak w przypadku ciąży na urlopie wychowawczym, sama w sobie nie przerywa ona biegu urlopu rodzicielskiego. Nie możesz więc tutaj skorzystać ze zwolnienia chorobowego. A co jeśli chciałabyś skorzystać z L4?
Możesz przerwać urlop rodzicielski i już pierwszego dnia powrotu, skorzystać ze zwolnienia.

 Pamiętaj jednak, że urlop rodzicielski można wybrac w dwóch trybach:
od razu cały (deklarując w terminie 21 dni od porodu całościowy urlop macierzyński + rodzicielski): po przerwaniu go, niewykorzystana część przepada  (chyba, że wykorzysta go ojciec dziecka);
urlop rodzicielski deklarowany po zakończonym macierzyńskim, który co do zasady może zostać wykorzystany w częściach do ukońćzenia przez dziecko 6r.ż.
W tym przypadku niewykorzystana część, nie przepada, będzie można wykorzystać ją później.

Jeżeli nie zdecydowałaś się przerwać urlopu rodzicielskiego, co dalej? Od pierwszego dnia po urodzeniu przysługuje Ci zasiłek macierzyński, a później rodzicielski. Tutaj obowiązują te same zasady, które opisałam powyżej. Musisz pamiętać, ze w zależności od tego w jakim trybie zdecydowałas się skorzystać z rodzicielskiego, spowoduje przepadek pozostałej częsci lub możliwość wybrania go później.

 

URLOP RODZICIELSKI DLA RODZICÓW ADOPCYJNYCH.

Kontynuując temat urlopu rodzicielskiego, nie sposób pominąć zasad, które przewidują przepisy prawa dla rodziców przysposabiających Dzieci. Podobnie jak w przypadku urlopu macierzyńskiego, rodzicom adopcyjnym, przysługuje również urlop rodzicielski.

Komu przysługuje?
Urlop rodzicielski to uprawnienie, przysługujące rodzicom, przyjmującym na wychowanie Dzieci. Tu musisz pamiętać, iż warunkiem dodatkowym jest wystąpienie do sądu opiekuńczego w z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Te same zasady dotyczą Cię również, jeśli przyjmujesz na wychowanie Dziecko jako rodzina zastępcza (ale nie jesteś zawodową rodziną zastępczą).

Wymiar urlopu.
Urlop rodzicielski zostanie Ci przyznany po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w następującym wymiarze:
– 32 tygodnie – w przypadku przyjęcia jednego dziecka;
– 34 tygodnie – w przypadku przyjęcia w tym samym czasie więcej niż jednego dziecka.

Jeśli przysługiwał Ci 9-cio tygodniowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego (dotyczy to rodziców, którzy przyjęli na wychowanie dziecko, ale nie wystąpili z wnioskiem o przysposobienie), wymiar urlopu rodzicielskiego wyniesie 29 tygodni.
Celem przyznania urlopu rodzicielskiego, następującego bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, musisz złożyć pracodawcy wniosek,  najpóźniej w terminie 21 dni od przyjęcia Dziecka i złożenia wniosku do sądu opiekuńczego.

Forma urlopu.
Przepisy podobnie jak w przypadku urlopu rodzicielskiego przewidują, iż w przypadku korzystania z urlopu w częściach (maksymalnie 4 części) poszczególne powinny mieć mnie mniej aniżeli 8 tygodni.
Wyjątkiem od tej sytuacji jest:
– pierwsza część urlopu rodzicielskiego w sytuacji przyjęcia Dziecka do 7 roku życia (lub do 10 roku życia, jeśli wobec dziecka odroczono obowiązek szkolny), może wynosić 3 tygodnie;
– ostatnia część urlopu rodzicielskiego, która może wynieść mniej aniżeli 8 tygodni, jeśli mniej tygodni pozostało Ci do wykorzystania.

 

ŁĄCZENIE URLOPU Z PRACĄ.

Relacja z Twoim nowym Szefem (bo nie ukrywajmy, to krzesło należy do Twojego Dziecka:)) z dnia na dzień wchodzi na wyższy poziom wtajemniczenia. Rozumiecie się bez słów, opanowaliście jedyny w swoim rodzaju Wasz wspólny język migowy. Deadliny: zabawa, przewijania, obiad, usypianie etc. masz opanowane do perfekcji. Postanowiłaś jednak  połączyć swoje nowe stanowisko Mama, z dotychczasowym stanowiskiem zawodowym? Zastanawiasz się czy i jak połączyć te dwa etaty?

ŁĄCZENIE URLOPU Z PRACĄ U DOTYCHCZASOWEGO PRACODAWCY.
Przepisy prawa najpełniej, opisują sytuację, gdy przebywając na urlopie rodzicielskim, chcesz powrócić do pracy u pracodawcy, który tego urlopu Ci udzielił.

Warunki powrotu.
Jeżeli chcesz wrócić do pracy, u dotychczasowego pracodawcy, czyli tego, który udzielił Ci urlopu macierzyńskiego, będziesz mogła to zrobić po upływie jego pierwszych 20 tygodni. W praktyce oznacza to więc, że podjęcie pracy będzie możliwe w momencie rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego. Niemożliwym jest więc podjęcie pracy u dotychczasowego pracodawcy w okresie urlopu macierzyńskiego.

Ważnym jest, że łączenie urlopu z pracą w tym wypadku, będzie możliwe maksymalnie na połowę wymiaru czasu pracy (1/2 etatu). Urlop rodzicielski pozostanie Ci udzielony na pozostałą część etatu.

WNIOSEK.
Celem powrotu do pracy, musisz złożyć pisemny wniosek w terminie nie krótszym niż 21 dni, przed rozpoczęciem wykonywania pracy. Pamiętaj, aby we wniosku:
– określić wymiar czasu pracy;
– wskazać okres,  w którym zamierzasz łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego
z wykonywaniem pracy;
– oświadczyć o zamiarze łączenia części urlopu, powstałej w wyniku wydłużenia urlopu,
z pracą w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (lub brakiem takiego zamiaru).

WYDŁUŻENIE URLOPU RODZICIELSKIEGO.
Jeśli zdecydowałaś się na łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą u dotychczasowego pracodawcy, wymiar urlopu zostanie wydłużony proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, na który powróciłaś, tj max:
64 tygodnie – w przypadku urodzenia jednego dziecka, przy jednym porodzie;
68 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie.

Twój pracodawca jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku o łączenie wykonywania pracy na część etatu z urlopem rodzicielskim, chyba że organizacja pracy lub rodzaj wykonywanej przez Ciebie pracy, na to nie pozwala. Jeżeli na takich warunkach powrócisz do pracy, przez cały okres łączenia pracy i urlopu, Twój stosunek pracy jest chroniony przed wypowiedzeniem.
W każdym czasie możesz zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego za zgodą pracodawcy i wrócić do pracy na warunkach sprzed urlopu macierzyńskiego.

Co z zasiłkiem macierzyńskim?
W czasie urlopu rodzicielskiego przysługuje Ci wypłata przez ZUS zasiłku.
W przypadku łączenia urlopu z pracą, nie tracisz prawa do pobierania zasiłku, zostanie on jednak proporcjonalnie pomniejszony. W praktyce oznacza to, że np. w przypadku powrotu do pracy na 1/2 etatu, zasiłek zostanie pomniejszony o 1/2 przyznanej kwoty. Pracodawca zobowiązany jest oczywiście do wypłaty wynagrodzenia za pracę
w odpowiednim wymiarze.

ŁĄCZENIE URLOPU Z PRACĄ A URLOP WYPOCZYNKOWY
W przypadku korzystania z tej formy zatrudnia, dość często dochodzi do błędów
w wyliczaniu, przysługującego urlopu wypoczynkowego. Pracodawcy niestety błędnie traktują pracowników jako niepełnoetatowców (z racji wykonywania pracy w zmniejszonym czasie pracy). Należy jednak pamiętać, że w tym wypadku praca łączona jest z wykorzystywaniem urlopu rodzicielskiego, a co za tym idzie, wykorzystujesz np. 1/2 urlopu + 1/2 etatu. Urlop wypoczynkowy powinien być naliczony więc dla pełnego wymiaru czasu pracy.

 

ŁĄCZENIE URLOPU MACIERZYŃSKIEGO/RODZICIELSKIEGO U NOWEGO PRACODAWCY

Powyżej opisane zasady, dotyczą sytuacji,  w której łączysz wykonywanie pracy
u dotychczasowego pracodawcy, z udzielonym Ci przez niego urlopem macierzyńskim (a właściwie rodzicielskim). Inaczej sytuacja ta wygląda, gdy będziesz chciała podjąć pracę u INNEGO pracodawcy. Przepisy nie ograniczają tutaj możliwości podjęcia pracy przez wskazanie upływu jakiegoś czasu urlopu macierzyńskiego.

Wymiar czasu pracy.
W przypadku podjęcia pracy u nowego pracodawcy, nie ma ograniczenia, co do wymiaru czasu pracy.

WYNAGRODZENIE ZA PRACĘ + ZASIŁEK.
W przeciwieństwie do pracy u dotychczasowego pracodawcy, tutaj praca na umowę o pracę nie wpłynie, na pobierany przez Ciebie zasiłek. Oznacza to więc, że otrzymasz pełny zasiłek oraz pełne wynagrodzenie z nowej umowy o pracę.

 

URLOP MACIERZYŃSKI I UMOWA CYWILNOPRAWNA.

W trakcie urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego możesz podjąć pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (czyli na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło). Zasady, które opiszę poniżej, będą obowiązywały w takiej samej formie, jeśli umowa cywilnoprawna zostanie podpisana z dotychczasowym pracodawcą (udzielającym Ci urlopu), jak też z innym pracodawcą.

Warunki pracy na umowie cywilnoprawnej.
Tutaj nie obowiązuje zasada, iż pracę można podjąć dopiero po upływie 20 tygodni od narodzin. Umowa zlecenia może zostać podpisana już na urlopie macierzyńskim – nie ma tu żadnych ograniczeń czasowych, może zostać więc podpisana nawet bezpośrednio po porodzie.

Przepisy również nie ograniczają wymiaru czasu pracy, wykonywanej na takiej podstawie.

Umowa, a zasiłek.
Pobieranie wynagrodzenia z tytułu pracy na podstawie umowy zlecenia, nie wpływa również w żaden sposób na wysokość, pobieranego zasiłku – zasiłek nie zostanie obniżony. Będziesz więc otrzymywać pełny zasiłek macierzyński i pełne wynagrodzenie z umowy zlecenia. Jak więc widzisz, podjęcie takiej pracy, nie ma żadnego wpływu, na przysługujący Ci urlop macierzyński.

W przypadku podjęcia pracy podczas urlopów, powinnaś jednak pamiętać, że praca nie powinna uniemożliwiać Ci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem – to może stać się kwestią kontroli ZUS z uwagi na zasadność pobierania zasiłków macierzyńskich.

SKŁADKI ZUS
Ważnym tematem, o którym należy wspomnieć w przypadku łączenia pracy z urlopem macierzyńskim, jest kwestia składek ZUS. W momencie przyznania zasiłku macierzyńskiego, obowiązek ich opłacania przejmuje budżet państwa. Od tej chwili podstawą składek jest zasiłek. Przez cały więc okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, posiadasz obowiązkowy tytuł do ubezpieczenia, co wiąże się z tym, że w przypadku podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia, nie musisz opłacać składek z  osiąganego wynagrodzenia. Dochodzi tu bowiem do zbiegu tytułów ubezpieczenia. Warunkiem jednak jest, aby zasiłek (brutto), był równy wysokości przynajmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jedyna składka jaką musisz w tej sytuacji opłacić, to składka zdrowotna.

W praktyce w sytuacji łączenia urlopu macierzyńskiego z umową zlecenia, otrzymasz przysługujący Ci zasiłek macierzyński w pełnej wysokości oraz wynagrodzenie z tytuły umowy zlecenia w wyższej niż zwyczajowo wysokości (z potrąceniem jedynie składki zdrowotnej oraz oczywiście zaliczki na podatek dochodowy).

Pamiętaj, że zasady te nie dotyczą umowy o pracę. W przypadku podjęcia pracy na podstawie umowy o pracę (z dotychczasowym lub nowym pracodawcą), składki pozostaną obowiązkowe, niezależnie od pobierania zasiłku.

 

URLOP WYCHOWAWCZY

Kończysz właśnie urlop rodzicielski. Twój maluch przestał być juz niemowlakiem – ma całkiem sporo ząbków, którymi potrafi boleśnie ukąsić, prawda? Ma już przecież niemalże rok, więc prawdopodobnie stawia pierwsze kroczki, gaworzy w sobie zrozumiałym języku i chętnie zje coś z Twojego talerza. Ma swoje ulubione książeczki i zabawki, a Ty chciałabyś zostać z nim trochę dłużej i móc osobiście dopilnować jego pierwszych dzieł sztuki (oby nie na ścianie…:)),  pierwszych babek w piaskownicy i pierwszych maratonów na spacerze, gdy wracacie z zakupów. Pozostaje Ci wybór urlopu wychowawczego.

Komu przysługuje?
Urlop wychowawczy przysługuje Ci, jeżeli byłaś zatrudniona conajmniej 6 miesięcy. Do tego okresu wliczają się również poprzednie okresy zatrudnienia.

Urlop wychowawczy przysługuje rodzicom dziecka lub opiekunom prawnym.

Wymiar urlopu.
Wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy. Możesz go wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia. W przypadku, gdy wobec dziecka orzeczono niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności ze względu na jego stan zdrowia, możesz skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego, również w wymiarze 36 miesięcy – nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do wykorzystania jednego miesiąca urlopu wychowawczego. W praktyce oznacza to, że miesiąc urlopu przysługuje ojcu dziecka i tego uprawnienia nie można przenieść na Ciebie. Ty więc możesz wykorzystać 35 miesięcy urlopu.

Kiedy przysługuje Ci pełne 36 miesięcy urlopu?
Jeżeli jesteś rodzicem samotnie wychowującym dziecko, wówczas możesz wykorzystać pełne 36 miesięcy, pod następującymi warunkami:
– drugi rodzic nie żyje;
– drugiemu rodzicowi nie przysługuje władza rodzicielska;
– drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub władza ta została ograniczona lub zawieszona;
– dziecko pozostaje pod Twoją opieką, jako jednego opiekuna.

Jak korzystać z urlopu.
Urlop możesz wykorzystać maksymalnie w 5 częściach. Liczba tych części ustalana jest na bazie liczby złożonych wniosków o udzielenie urlopu. Poszczególne części urlopu nie musza następować bezpośrednio po sobie.

Pamiętaj tu o wyjątku, o którym wspominałam w artykule o urlopie rodzicielskim. Jeżeli ten został wykorzystany przez Ciebie w częściach, ich liczba pomniejsza możliwą ilośc części urlopu wychowawczego. Wymiar urlopu nie ulega zmianie.

WNIOSEK O URLOP.
Urlop wychowawczy zostanie Ci udzielony przez pracodawcę, na Twój pisemny wniosek. Musisz go złożyć w terminie nie krótszym, aniżeli 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pracodawca nie może odmówić Ci jego udzielenia.

Pamiętaj, że możesz wycofać swój wniosek nie później niż na 7 dni przed datą rozpoczęcia urlopu. W tym celu złóż pracodawcy pisemne oświadczenie.

Co w sytuacji, w której wniosek o urlop został złożony po wypowiedzeniu umowy o pracę (przez którąkolwiek ze stron)? Wówczas zostanie Ci on udzielony na czas nie dłuższy, niż do upływu okresu wypowiedzenia.

OCHRONA PRZED WYPOWIEDZENIEM.
Z racji złożenia wniosku o urlop wychowawczy, przysługuje Ci ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Ochrona ta obejmuje również 21 dniowy okres przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, do dnia jego zakończenia.

Ochrona nie przysługuje w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy oraz gdy zachodzą przyczyny, uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarne).

PRACA NA WYCHOWAWCZYM
Jeżeli przebywasz na urlopie wychowawczym, możesz podjąć dodatkowo pracę zarobkową. Możesz w tym celu powrócić do dotychczasowego pracodawcy lub podjąć pracę w nowym miejscu.  Ta sama zasada dotyczy rozpoczęcia nauki lub szkolenia. Warunkiem, by nie stracić uprawnień do urlopu, jest to, iż praca nie może wyłączać Ci możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W praktyce oznacza to, że możesz być zatrudniona na część etatu lub umowę cywilno-prawną.

Jeżeli pracodawca ustaliłby, że całkowicie zaprzestałaś sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, może wezwać Cię do powrotu do pracy w ciągu 30 dni od powzięcia takiej informacji (nie wcześniej niż po upływie 3 dni od wezwania).

REZYGNACJA Z URLOPU I POWRÓT DO PRACY.
W każdym czasie masz prawo do rezygnacji z urlopu wychowawczego. W tym celu powinnaś o tym poinformować pracodawcę, najpóźniej w terminie 30 dni przed planowanym powrotem do pracy – w takiej sytuacji pracodawca nie może odmówić Ci prawa do powrotu.

Urlop wychowawczy, a urlop wypoczynkowy.
Za okres, podczas którego przebywałaś na urlopie wychowawczym nie przysługuje Ci
z zasady urlop wypoczynkowy, jeśli przebywałaś na tym urlopie przez cały rok.

Inaczej sytuacja wygląda, gdy zdecydujesz się na przejście na urlop wychowawczy już po nabyciu prawa do urlopu za dany rok. Tak samo będzie, gdy wracasz do pracy w tym samym roku kalendarzowym. W obu przypadkach nabędziesz prawo do pełnego wymiaru urlopu.
PRZYKŁAD: Urlop wychowawczy rozpoczynasz 10 stycznia 2018. Nabyłaś już prawo do pełnego urlopu za 2018, a więc posiadasz odpowiednio 20/26 dni urlopu.

URLOP WYCHOWAWCZY A KOLEJNA CIĄŻA

Urlop wychowawczy – czy ulega przerwaniu?
Przepisy prawa nie przewidują automatycznego przerwania urlopu wychowawczego z powodu kolejnej ciąży czy urodzenia dziecka. W praktyce oznacza to, że po urodzeniu kolejnego dziecka nadal będziesz kontynuowała swój dotychczasowy urlop wychowawczy.

Zasiłek chorobowy na wychowawczym.
Niestety z racji powyższego, jeżeli zajdziesz w ciążę podczas przebywania na urlopie wychowawczym, nie przysługuje Ci prawo do zasiłku chorobowego (tak samo do świadczenia rehabilitacyjnego albo zasiłku opiekuńczego), co oznacza, że nie możesz pójść na zwolnienie lekarskie.

Co zrobić w takiej sytuacji? W takiej sytuacji możesz powrócić do pracy i już od pierwszego dnia po powrocie, będzie przysługiwało Ci prawo do zasiłku chorobowego. O tym, w jaki sposób możesz powrócić do pracy w czasie urlopu wychowawczego, możesz przeczytać w poprzednim artykule.

Urlop macierzyński i rodzicielski.
W przypadku urodzenia kolejnego dziecka podczas przebywania na urlopie wychowawczym nie nabywasz prawa do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. W takiej sytuacji możesz wnioskować o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający tej części, która przypada po porodzie. Zasiłek ten przysługuje przez 52 tygodnie.
Szczegółowo o tym przeczytasz w artykule o urlopie macierzyńskim na moim blogu.

Uprawnienia po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Zgodnie z przepisami prawa po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu, przypadający po porodzie możesz oczywiście powrócić do pracy. Pamiętaj, że obejmuje Cię ochrona stosunku pracy i pracodawca ma obowiązek dopuścić CIe do wykonywania tej samej pracy lub równorzędnego stanowiska z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia za pracę.

Jeżeli jednak chcesz osobiście zając się dziećmi masz prawo do:

  • korzystania nadal z urlopu wychowawczego na pierwsze dziecko (jeśli nadal jesteś do niego uprawniona);
  • korzystania z urlopu wychowawczego na drugie dziecko.

ZASIŁEK MACIERZYŃSKI (NIE URLOP) A URLOP WYPOCZYNKOWY
Tak jak dowiedziałaś się już z artykułu o urlopie wychowawczym, podczas tego urlopu z zasady nie nalicza Ci się urlop wypoczynkowy. Zatem jeżeli nie przerwiesz dotychczasowego urlopu wychowawczego, za czas pobierania zasiłku macierzyńskiego nie będzie przysługiwało Ci prawo do urlopu wypoczynkowego. Sytuacja będzie inna, jeżeli powrócisz do pracy i skorzystasz z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego,
a wcześniej nawet będziesz przebywała na zwolnieniu chorobowym.

Składki na urlopie wychowawczym.
Chciałam uzupełnić jeszcze jedno zagadnienie w ramach urlopu wychowawczego, o które bardzo często pytacie. Chodzi bowiem o opłacanie składek ZUS, a co za tym idzie o prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej w czasie urlopu wychowawczego.

Tak.  W czasie tego urlopu podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu oraz zdrowotnemu. Oznacza to, że masz zagwarantowany dostęp do publicznej opieki medycznej.


POWRÓT DO PRACY PO URLOPACH


Wracając do pracy masz prawo po powrotu na dotychczasowe stanowisko lub na równorzędne (jeżeli z przyczyn organizacyjnych powrót na to samo, nie jest możliwy). Wynagrodzenie za pracę nie może być niższe od przysługującego Ci przed urlopem.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, o przysługujących Ci uprawnieniach po powrocie, poniżej znajdziesz odesłania do konkretnych tematów:
– przerwy na karmienie, TUTAJ;
– obniżenie wymiaru czasu pracy, TUTAJ;
– szczególna ochrona stosunku pracy, , TUTAJ;
– Mama Dziecka do 4 roku życia, , TUTAJ;
– opieka- dodatkowe 2 dnia na dziecko zdrowe, TUTAJ;
– dodatkowe 60 dni zwolnienia, TUTAJ.

Pamiętaj, że sytuacją uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę, tak w  przypadku okresu ciąży, jak również w okresie przebywania na urlopach macierzyńskim/rodzicielskim/wychowawczym jest likwidacja/upadłość pracodawcy. Szczegóły na temat tej sytuacji, znajdziesz w TYM artykule.

 

Mam nadzieję, że tym artykułem wyczerpałam temat dla Ciebie temat, zwłaszcza jeśli lubisz mieć wszystko w jednym miejscu 🙂

Marzena | Mama Prawniczka

*Blog ma charakter informacyjny, nie stanowi wykładni prawa.

 

8 thoughts on “KOMPENDIUM MACIERZYŃSKIE.”

  1. Ok a co jeśli zaszlam w ciążę na urlopie rodzicielskim, A dwa miesiące przed jego zakonczeniem rozwiązaniu ulega umowa na czas określony (ciąża jest dłuższa niż 3 miesiące )?

    1. Witaj u #MamyPrawniczki. Jeśli tu trafiłaś, to mam nadzieję, że jesteś kolejna Mamą, Kobietą, Czytelniczką bardziej świadomą swoich praw. Na dzień dzisiejszy nie udzielam indywidualnych porad prawnych, gdyż nie mogę poświęcić wystarczającej atencji każdej sprawie, a radzenie na bazie krótkiej wiadomości, bez znajomości dokumentów i szczegółów sprawy, byłoby nierzetelne. Natomiast zawsze staram się odesłać pytające do odpowiednich treści, wskazać ogólne zasady lub wykorzystac problem jako inspirację do kolejnego artykułu.

      Umowa na czas określony, której koniec przypada powyżej trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Oczywiście pracodawcę trzeba poinformować o tym, przedstawiając zaświadczenie o ciąży.
      Szczegóły na temat uprawnień z tym związanych znajdzie Pani w poniższym artykule.
      http://mamaprawniczka.pl/umowa-na-okres-probny-umowa-na-czas-okreslony-charakterystyka-i-uprawnienia-rodzicielskie/

      Pozdrawiam. Marzena | #MamaPrawniczka

      1. Witaj u #MamyPrawniczki. Jeśli tu trafiłaś, to mam nadzieję, że jesteś kolejna Mamą, Kobietą, Czytelniczką bardziej świadomą swoich praw. Na dzień dzisiejszy nie udzielam indywidualnych porad prawnych, gdyż nie mogę poświęcić wystarczającej atencji każdej sprawie, a radzenie na bazie krótkiej wiadomości, bez znajomości dokumentów i szczegółów sprawy, byłoby nierzetelne. Natomiast zawsze staram się odesłać pytające do odpowiednich treści, wskazać ogólne zasady lub wykorzystac problem jako inspirację do kolejnego artykułu.

        Urlop macierzyński/rodzicielski/wychowawczy nie zostaje z automatu przerwany ani w przypadku choroby, ani w przypadku kolejnej ciąży (szczegóły w artykule).

        Pozdrawiam. Marzena | #MamaPrawniczka

    1. Witaj u #MamyPrawniczki. Jeśli tu trafiłaś, to mam nadzieję, że jesteś kolejna Mamą, Kobietą, Czytelniczką bardziej świadomą swoich praw. Na dzień dzisiejszy nie udzielam indywidualnych porad prawnych, gdyż nie mogę poświęcić wystarczającej atencji każdej sprawie, a radzenie na bazie krótkiej wiadomości, bez znajomości dokumentów i szczegółów sprawy, byłoby nierzetelne. Natomiast zawsze staram się odesłać pytające do odpowiednich treści, wskazać ogólne zasady lub wykorzystac problem jako inspirację do kolejnego artykułu.

      W czasie urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego/wychowawczego nie przysługuje uprawnienie do korzystania ze zwolnienia chorobowego. Z L4 mogą skorzystać osoby, które powróciły do pracy (nawet pierwszego dnia po powrocie). Pozdrawiam. Marzena | #MamaPrawniczka

  2. Witaj,droga mamo prawniczki.A co w przypadku kiedy złożę wniosek o udzielenie mi urlopu wychowawczego (np. na okres roku)a po 3 miesiącach od planowanej daty powrotu kończy mi się umowa o pracę?

    1. Witaj u #MamyPrawniczki. Jeśli tu trafiłaś, to mam nadzieję, że jesteś kolejna Mamą, Kobietą, Czytelniczką bardziej świadomą swoich praw. Na dzień dzisiejszy nie udzielam indywidualnych porad prawnych, gdyż nie mogę poświęcić wystarczającej atencji każdej sprawie, a radzenie na bazie krótkiej wiadomości, bez znajomości dokumentów i szczegółów sprawy, byłoby nierzetelne. Natomiast zawsze staram się odesłać pytające do odpowiednich treści, wskazać ogólne zasady lub wykorzystac problem jako inspirację do kolejnego artykułu.

      Urlop wychowawczy przysługuje tylko na czas trwania umowy. Szczegóły w artykule.
      http://mamaprawniczka.pl/urlop-wychowawczy/

      Pozdrawiam. Marzena | #MamaPrawniczka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Dbamy o Twoją prywatność. Administratorem danych osobowych podanych w formularzu będzie Marzena Pilarz-Herzyk mamaprawniczka.pl, ul. Stanisława Dygata 6/11, 01-748 Warszawa, NIP: 9372476904 Podane dane będą przetwarzane w celu komentowania danego posta. Szczegóły związane z przetwarzaniem danych osobowych znajdziesz w polityce prywatności.

}