Czasami myślę, że napisałam już o urlopie macierzyńskim/rodzicielskim wszystko i czas ten temat na jakiś czas zakopać pod poduszki. Później zaczynam odczytywać maile, wiadomości na fb i okazuje się, że to chyba temat rzeka 🙂 i nawet ku mojemu zaskoczeniu, wciąż są nowe pytania, nowe wątpliwości, nowe sytuacje inne od poprzednich. Dlatego dzisiaj zbiór pytań pomocniczych (tych chyba najczęściej zadawanych), do tego aby droga przez przepisy w tym zakresie, była choć trochę mniej zawiła 🙂

Czy w czasie urlopu można mnie zwolnić? 
Nie. W czasie urlopu Twoja umowa o pracę podlega szczególnej ochronie, nie można jej wypowiedzieć, ani rozwiązać. Od tej zasady są dwa wyjątki: upadłość/ likwidacja pracodawcy oraz działania pracownika, będące przesłanką do zwolnienia dyscyplinarnego.

Czy w sytuacji, w której umowa o pracę zakończy się w czasie urlopu, pracodawca ma obowiązek ją przedłużyć?
Nie. Automatycznemu (i obowiązkowemu przedłużeniu) podlega umowa, kończąca się przed porodem. Zostaje ona przedłużona do dnia porodu, w ten sposób gwarantując możliwość skorzystania ze zwolnienia chorobowego (jeśli są ku temu przesłanki medyczne) oraz po porodzie prawo do wykorzystania 52 tygodni urlopu (macierzyńskiego + rodzicielskiego).

Czy wykonując pracę na podstawie umowy zlecenia mogę skorzystać z urlopu macierzyńskiego?
Tak. Musisz pamiętać o pewnych warunkach. Prawo do urlopu będziesz posiadała, jeśli opłacałaś dobrowolną składkę chorobową oraz jeżeli umowa ta trwała co najmniej do dnia porodu.

Czy rodzice, adoptujący Dziecko mają jakieś uprawnienia urlopowe?
Tak. Rodzice, przyjmujący na wychowanie Dziecko, którzy złożyli do sądu wniosek
o wszczęcie postępowania w zakresie przysposobienia, mają uprawnienie do wykorzystania 52 tygodni urlopu (macierzyńskiego + rodzicielskiego) – z zasady dotyczy to sytuacji, w której Dziecko nie ukończyło 7 roku życia.

Czy muszę rozpocząć urlop macierzyński wcześniej, jeśli nie urodziłam w planowanej dacie porodu?
Nie. Urlop możesz rozpocząć wcześniej tylko na swój wniosek (do 6 tygodni).
Lekarz, szpital, pracodawca nie mogą zmusić Cię do rozpoczęcia urlopu z powodu przekroczenia planowanego terminu porodu.

Czy w sytuacji, w której pracodawca ogłosił upadłość w trakcie mojej ciąży, tracę wszystkie uprawnienia urlopowe?
Nie. W takim przypadku do zakończenia ciąży obowiązek wypłacenia zasiłku (zamiast wynagrodzenia) przejmie ZUS, a po porodzie nabywasz prawo do urlopu macierzyńskiego + rodzicielskiego na ogólnych zasadach.

Do kogo powinnam złożyć dokumenty, dotyczące urlopu macierzyńskiego?
Dokumenty powinnaś przesłać do pracodawcy w terminie 21 dni od porodu. To pracodawca przekazuje je dalej do ZUS. Pamiętaj, że o sam urlop macierzyński nie musisz składać wniosku – on rozpocznie się w dniu narodzin. Inaczej jest jeśli chcesz zadeklarować urlop „roczny z góry”.

Czy mogę wcześniej wrócić do pracy?
Urlop macierzyński możesz skrócić nie wcześniej, niż po upływie 14 tygodni. Wówczas obligatoryjnie urlop musi przejąc tata, jednocześnie zaprzestając na kolejne 6 tygodni pracy zarobkowej. W przypadku urlopu rodzicielskiego nie ma już takich ograniczeń.

Czy podczas urlopu rodzicielskiego mogę pracować u mojego pracodawcy?
Tak. Natomiast w tym przypadku możesz łączyć pracę z urlopem w wymiarze 1/2 etatu. Otrzymasz w tym wypadku 1/2 wynagrodzenia + 1/2 zasiłku.

Czy po urlopie rodzicielskim muszę wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy?
Nie. To Ty decydujesz o tym czy chcesz wykorzystać zaległy i bieżący urlop. Pracodawca nie może Cię do niego zmusić. Jeśli natomiast rozpoczniesz urlop wypoczynkowy bezpośrednio np. po rodzicielskim, wówczas pracodawca musi zaakceptować twój wniosek i nie może odmówić urlopu, powołując się np. na plan urlopów w dziale.

Czy podczas urlopu mogę założyć działalność gospodarczą?
Tak. Możesz to zrobić w dowolnym momencie. Tu decyduje tylko Twoje poczucie, że to właśnie ten czas na działalność.

Czy jeśli podczas urlopu będę realizowała umowę zlecenia, zasiłek zostanie mi proporcjonalnie obniżony?
Nie. Masz prawo do podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia (u dotychczasowego lub nowego pracodawcy). Będziesz otrzymywała wynagrodzenie z umowy oraz pełny, naliczony już zasiłek.

Czy w sytuacji, w której mama nie może skorzystać z urlopu (nie pracuje), uprawnienie to może przejąć tata (pracuje na podstawie umowy o pracę)?
Nie. W pierwszej kolejności uprawniona musi być mama i dopiero wówczas część urlopu macierzyńskiego (po 14tyg) może przejąc tata lub dowolnie możecie dzielić się urlopem rodzicielskim.

Kiedy złożyć wniosek o urlop macierzyński/ rodzicielski?
Czas na przesłanie dokumentów pracodawcy to 21 dni od dnia porodu.
Pamiętaj, że o sam urlop macierzyński nie musisz składać wniosku.
Jeśli chcesz zadeklarować  „z góry” cały rok urlopu, wówczas w tym terminie poza aktem urodzenia Dziecka, musisz złożyć wniosek o urlop rodzicielski.

Czy od razu musze zadeklarować kiedy ewentualnie tata będzie korzystał
z urlopu rodzicielskiego?

Nie. Możesz to zrobić na 21 dni przed planowanym przez tatę rozpoczęciem urlopu.

Czy w czasie urlopu pracodawca może podpisać ze mną kontynuację umowy?
Tak. W czasie urlopu można podpisać nową umowę.

Czy w czasie urlopu mogę przejść na zwolnienie chorobowe?
Nie. W czasie urlopu nie masz prawa do korzystania ze zwolnienia chorobowego (na siebie lub na Dziecko – zasiłek opiekuńczy). Aby skorzystać ze zwolnienia, należy przerwać urlop.

Czy to prawda, że przerwanie urlopu rodzicielskiego (który zadeklarowałam z góry razem z urlopem macierzyńskim), spowoduje, że pozostała część przepadnie?
Tak. Jeśli skorzystałaś z urlopu „z góry”, wówczas przerwanie go (niezależnie od momentu), spowoduje, iż niewykorzystana część przepadnie (chyba, że bezpośrednio po Tobie dalsze korzystanie rozpocznie tata).

Czy tata korzystający z urlopu będzie miał taki sam zasiłek jak ja?
Nie. Zasiłek dla taty zostanie wyliczony na podstawie jego wynagrodzenia (zostanie określona jego podstawa zasiłku).

Marzena Pilarz-Herzyk | Mama Prawniczka

25 thoughts on “URLOP MACIERZYŃSKI I RODZICIELSKI – PYTANIA I ODPOWIEDZI”

  1. Dzień dobry, czy mogłabyś doprecyzować odpowiedź na pytanie numer dwa? Z tego co zrozumiałam kobieta na umowie o pracę w dniu porodu otrzymuje po porodzie prawo do 52 tygodni urlopu (niezależnie czy jest to przypadek przedłużenia umowy do dnia porodu przez pracodawcę, czy też zwyczajnie „zgodnie z planem” umowa zahacza o czas urlopu). I wtedy wszelkie wypłaty przechodzą na ZUS. Czy mowa tu o wypłacie 80% pensji, czy też o wypłacie w wysokości 1000 zł która przysługuje również bezrobotnym mamom? Nie wiem czy zrozumiale się wyrażam, ale chodzi mi o to na jakie pieniądze może liczyć matka, która wprawdzie w momencie trwania urlopu (albo od jakiegoś jego momentu) nie ma już umowy o pracę, ale miała ją do tej pory (co najmniej do dnia porodu) ?

    1. W przypadku umowy do dnia porodu lub dłużej mama zawsze nabywa prawo do zasiłku macierzyńskiego, a jego wysokośc zostanie wyliczona na podstawie 12 miesięcy poprzedzających zasiłek.
      1000zł to tzw. kosiniakowe, które przysługuje mamom, w sytuacji, w której nie przysługuje im macierzyński.

      Pozdrawiam
      Marzena | Mama Prawniczka

  2. Dzień dobry,

    Ja również mam pytanie, na które nie znajduję odpowiedzi w powyższych. Co w przypadku , w którym do porodu dochodzi w lutym a umowa o pracę wygasa w marcu? Czy unikając przedłużenia umowy z pracodawcą płatność przejmie ZUS, a my możemy z pracodawcą nawiązać nową umowę w np. w kwietniu pobierając tym samym i zasiłek i wypłatę nie podlegając żadnym ograniczeniom?
    Pozdrawiam

    1. Dzień dobry.
      Umowa ulegnie rozwiązaniu (zasiłek do 52 tygodni będzie kontynuowany przez ZUS) lub można oczywiście przedłużyć.
      Nie można łączyć macierzyńskiego z praca u pracodawcy, udzielającego urlopu (jedynie przez skrócenie urlopu po 14 tyg i przekazanie go od kolejnego dnia ojcu dziecka).
      Pozdrawiam
      MPH

      1. Dziękuję za odpowiedź! Czyli pozwalając umowie wygasnąć – tracę pracodawcę a zasiłek przejmuje ZUS. Zatem nawiazując nową umowę (czy to z ostatnim pracodawcą czy z całkiem nowym) jakiś czas później w trakcie urlopu macierzyńskiego nie zostanie mi odebrany zasiłek, ponieważ nie pobieram go od pracodawcy a bezpośrednio z ZUSu, słusznie rozumiem?
        Pozdrawiam

        1. Odpowiedziałam na to pytanie uprzednio.

          Nie można łączyć urlopu macierzyńskiego z pracodawcą, który go udzielił – jedynie poprzez skrócenie go po 14 tyg.
          Urlop rodzicielski można łączyć z pracodawcą dotychczasowym, wymiarze pracy nie wyższej niż 1/2 etatu.
          Nie ma żadnych ograniczeń co do łączenia urlopu/zasiłku z pracą u innego pracodawcy.

          Celem uzyskania szczegółowych informacji zapraszam do kontaktu w ramach konsultacji indywidualnych: kontakt@mamaprawniczka.pl

          Pozdrawiam
          MPH

  3. Dzień dobry,
    poszukuję odpowiedzi na pytanie czy urlop rodzicielski podzielony na 4 części może być wykorzystany tylko przez matkę dziecka? Mam taką sytuację: urodziłam dziecko i bezpośrednio po urlopie macierzyńskim przeszłam na urlop rodzicielski w wymiarze 8 tygodni, jednak okazało się, że osoba która miała zająć mi się dzieckiem choruje w związku z czym złożyłam wniosek o udzielenie mi drugiej części urlopu w wymiarze 8 tygodni. Aktualnie chciałabym skorzystać jeszcze z 3 części również 8 tygodni ale nie wiem czy mogę złożyć wniosek?
    Pozdrawiam Beata

  4. Dzien dobry. Czy przebywając na urlopie macierzynskim lub rodzicielskim pracodawca może zażądać, abym przyszła do pracy na szkolenie z zakresu bhp. Oraz drugie pytanie czy może zażądać aby po powrocie do pracy sama pokryła koszty takiego szkolenia?

  5. Witam, mam takie nietypowe pytanie. Od kwietnia 2018 jestem na macierzyńskim, w styczniu 2019 weszły podwyżki, a ja na pasku płacowym, za styczeń mam wynagrodzenie zasadnicze 2100zł. Czy jak od maja pójdę na zaległy urlop wypoczynkowy to moje wynagrodzenie zasadnicze zrówna się z najniższą krajową?

    1. Witam,

      Kwota minimalnego wynagrodzenia przekłada się na zasiłek macierzyński. Wysokośc zasiłku powinna zostać zmieniona.

      Pozdrawiam
      MPH

  6. Dzien dobry
    Przebywam na urlopie rodzicielskim , czy pracodawca może żądać abym uczestniczyła w szkoleniu bhp organizowanym w miejscu pracy w trakcie mojego urlopu? Czy może żadać ewentualnego pokrycia kosztów za takie szkolenie po powrocie do pracy? Czy sa na to jakies przepisy prawne?

    1. Dzień dobry,

      Przebywając na urlopie nie świadczy Pani pracy, a więc nie podlega Pani również szkoleniom.
      Aktualne badania, szkolenia BHP po powrocie są obowiązkiem pracodawcy.

      Jeśli potrzebuje Pani np. pisma czy konkretnych argumentów dla pracodawcy, sugeruję poradę indywidualną.

      Pozdrawiam
      MPH

  7. Dzień dobry,
    tego pytania jeszcze tu nie było:)
    Czy istnieje możliwość „podzielenia się” urlopem rodzicielskim tak, żeby obydwoje rodzice skorzystali z niego w tym samym czasie? Pytam w kontekście miesięcznej podróży w 3-kę.

    pierwszy wariant, o którym myślę to:
    20 tygodni macierzyńskiego wezmę ja, zostaje nam 32 tygodnie rodzicielskiego, z czego 24 biorę ja, a potem te pozostałe 8 dzielimy na 2 osoby i w tym samym czasie, czyli ostatni miesiąc (2x4tyg) razem jesteśmy na urlopie (i możemy gdzieś wyjechać:)

    i drugi wariant:
    początek jak wyżej: macierzyński ja, potem 28 tygodni rodzicielskiego ja, a ostatnie 4 tygodnie mąż (ja wtedy wykorzystuję 4 tygodnie urlopu wypoczynkowego – czytałam powyżej, ze pracodawca, w sytuacji, gdy wracam z rodzicielskiego, nie może odmówić mi wypoczynkowego – czy jednak może nie zgodzić się na miesięczny, tak długi urlop (w normalnej sytuacji wiem, że może), na wybranie 4 tygodni za jednym razem?

    Bardzo bardzo dziękuję za odpowiedź, mam nadzieję, że inne Mamy też skorzystają 🙂
    Monika

    1. Dzień dobry

      Oba warianty są możliwe 🙂

      Proszę szczególną uwagę zwrócić na terminy składania dokumentów przez mamę i tatę i prawidłowe podzielenie „części” urlopu, tak aby był on zgodny z przepisami (liczba tygodni).

      Pozdrawiam
      MPH

  8. Dzień dobry, proszę o krótką opinię dotyczącą takiej sytuacji:
    Na chwilę obecną przebywam na tzw. ciążowym L4, zatrudniona jestem na umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku kierowniczym i zarabiam 3 000 zł netto. Pracodawca chce podpisać ze mną porozumienie i przenieść mnie na inne stanowisko pracy ale nie należące do stanowisk kierowniczych i w związku z tym utraciłam bym dodatek funkcyjny i zarabiała 2 700 zł netto.
    Czy przebywając na L4 mogę podpisać takie porozumienie? Oraz czy w tym przypadku należy mi się dodatek wyrównawczy?
    A także czy w przypadku podpisania porozumienia ZUS będzie wypłacał mi zasiłek chorobowy ten który miałam dotychczas czy niższy w związku z podpisaniem porozumienia?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    1. Dzień dobry.

      Nie widzę żadnych przesłanek do podpisywania porozumienia zmieniającego (a tak naprawdę wypowiedzenia warunków pracy i płacy) w Pani sytuacji.

      Jeśli chce Pani poznać bliżej Pani prawa w związku z powyższym , powinna Pani umówić się na konsultację indywidualną – komentarze nie są miejscem porad prawnych.

      Pozdrawiam
      MPH

  9. Witam
    Posiadam umowę na czas określony, która będzie przedłużona tylko do dnia porodu. Interesuje mnie zasiłek w wymiarze 80% przez cały okres jego trwania. Czy wniosek o wypłatę tego zasiłku mam złożyć do byłego pracodawcy czy bezpośrednio do ZUS (konieczne są jeszcze jakieś dodatkowe dokumenty?). Czy jest możliwość złożenia tego wniosku jeszcze przed planowanym porodem?.

    1. Witam,

      Dokumenty należy złożyć w terminie 21 dni od dnia porodu – nie można przed porodem.
      Jeśli chodzi o szczegóły zasiłku zapraszam do artykułów na blogu, np:
      http://mamaprawniczka.pl/urlop-macierzynski-rodzicielki-wychowawczy-kompendium/
      Najważniesze informacje na ten temat są również w poradniku dla Mam, którego jestem współautorką
      http://mamydlamamy.pl
      A komplet dokumentów, znajdzie Pani w tym eBooku, który jest dedykowane właśnie powyższemu projektowi
      http://mdm.shoplo.com/kolekcja/frontpage/e-book-urlop-macierzynski-i-rodzicielski

      Pozdrawiam
      Marzena PH

  10. Witam.
    Mam umowę na czas nieokreślony, nauczycielka. Na L4 byłam od maja 2018roku i urodziłam 5września 2018roku. Jestem na urlopie rodzicielskim do 03.09.2019 roku. Jestem w 5tygodniu drugiej ciąży.
    Czy od 03.09.2019r. mogę iść na L4 a zaległe urlopy wykorzystać po porodzie i kolejnum rodzicielskim na drugie dziecko (czyli wypada jakoś luty 2021r.)?

    1. Dzień dobry,
      Szczegółowe pytania indywidualne, wymagają takiej właśnie porady.
      Komentarze na blogu nie są dobrym miejscem na publiczne analizowanie zapytań dopytywanie o szczegóły 🙂

      Bezpłatną formą pomocy jest blog, na którym znajdzie Pani ponad 100 artykułów dla mam, m.in poniższy, który opiera się o Pani zagadnienia
      http://mamaprawniczka.pl/cz-9-urlop-wychowawczy-a-kolejna-ciaza/

      Pozdrawiam
      Marzena | MamaPrawniczka | kontakt@mamaprawniczka.pl

  11. Dzień dobry,

    proszę o informację czy Pracownica składająca wniosek o urlop rodzicielski (od razu po porodzie) powinna uzyskać na wniosku podpis Pracodawcy? Wniosek będzie wysyłany do ZUSu, gdyż to ten jest płatnikiem zasiłków.

    1. Dzień dobry,

      Pracodawca jest wnioskiem związany i nie moze odmówić udzielenia urlopu.
      W interesie pracownika zas jest poświadczenie doręczenia każdego dokumentu.

      Pozdrawiam
      MPH

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *