Ten artykuł miał być o zasiłku opiekuńczym tylko na Dziecko. Gdy jednak omawiam to uprawnienie na warsztatach i wspominam, że przysługuje na znacznie szerszą grupę osób, zawsze pojawia się zaskoczenie. Dlatego poniżej znajdziesz szczegółowe opracowanie tego tematu, w kontekście nie tylko Dzieci.

Zasiłek opiekuńczy zasady przyznawania

Co to jest zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy to nic innego jak zwolnienie chorobowe, wystawione w związku
z chorobą Dziecka lub innego członka rodziny, nad którym sprawujesz opiekę w okresie trwania tej choroby.

Zasiłek ten jest świadczeniem, wypłacanym przez ZUS osobom, podlegającym ubezpieczeniom społecznym. Tak jak więc przy wszystkich świadczeniach
z ZUS, w sytuacji, w której prowadzisz działalność gospodarczą, pracujesz na podstawie umowy zlecenia, celem posiadania tego uprawnienia, koniecznym jest opłacanie składki chorobowej.

Należy też pamiętać, że podczas pobierania tego świadczenia obowiązują te same zasady, jak w sytuacji zwolnienia chorobowego – nie można w okresie jego pobierania, podejmować pracy zarobkowej.

Świadczenie to przysługuje z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad Dzieckiem lun innym członkiem rodziny.

 

Kim jest członek rodziny?

Przepisy prawa wymieniają ścisłą grupę osób, które uznawane są tutaj za wspomnianych członków rodziny. Do grupy tej należą:

  • małżonkowie;
  • rodzice,
  • rodzice dziecka – pamiętaj, że na podstawie tego zapisu z zasiłku opiekuńczego po porodzie może skorzystać ojciec dziecka na mamę (w związku z jej stanem zdrowia po porodzie), również w sytuacji,  w której nie są oni małżeństwem;
  • ojczym, macocha;
  • teściowie;
  • dziadkowie, wnuki;
  • rodzeństwo;
  • dzieci w wieku ponad 14 lat – oczywiście w kontekście omawianego zasiłku opiekuńczego na Dziecko, zasiłek przysługuje również na Dzieci do lat 14. O szczegółach przeczytasz poniżej.

Należy pamiętać, iż celem skorzystania z zasiłku koniecznym jest przebywanie we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie pobierania zasiłku.

W praktyce więc, babcia może skorzystać z zasiłku na wnuka, Ty możesz skorzystać
z zasiłku na swojego rodzica, ale jeżeli nie mieszkacie razem, na czas pobierania zasiłku musicie zamieszkać wspólnie.
Dodatkowo z zasiłku nie można skorzystać, jeżeli w domu przebywają inni członkowie rodziny, którzy mogą w tym czasie zapewnić opiekę. Wyjątkiem tutaj są dzieci do 2 roku życia.  Nawet bowiem, jeżeli w domu mieszkają inny członkowie rodziny, którzy mogliby podjąć się sprawowania osobistej opieki nad Dzieckiem, ZUS za uprawnionych do zasiłku zawsze uzna również rodziców.

Jaka jest wysokość zasiłku?

W każdym z powyższych przypadków wysokość zasiłku wyniesie 80% podstawy zasiłku.

Co ważne, jest to obok urlopu i zasiłku macierzyńskiego, wyjątkowa sytuacja, kiedy prawo do zasiłku nabywa się od pierwszego dnia pracy (a więc od pierwszego dnia opłacania składki chorobowej). Nie mamy tutaj więc do czynienia z okresami wyczekiwania.

Pamiętaj, że prawo do skorzystania z zasiłku opiekuńczego nie przysługuje w okresie urlopu wychowawczego. Nieco inaczej wygląda sytuacja podczas urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. W sytuacji, w której Dziecko na które został udzielony zasiłek macierzyński, wymaga hospitalizacji (a mama wykorzystała po porodzie minimum 8 tygodni urlopu macierzyńskiego), może ona urlop ten przerwać, korzystając w tym czasie właśnie z zasiłku opiekuńczego. Przerwany zaś urlop w tej sytuacji nie przepada, a przesuwa się w czasie, na okres po zakończeniu pobierania zasiłku.

Zasiłek opiekuńczy – na jaki czas?

Zasiłek opiekuńczy przewidziany jest w kilku wymiarach czasu:

  • 60 dni na Dziecko (zdrowe do 8 roku życia/ chore do 14 roku życia);
  • 14 dni na Dziecko powyżej 14 roku życia lub innych członków rodziny;
  • 30 dni na Dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia.

 

Zasiłek 60 dni opieki nad Dzieckiem

Z uprawnienia możesz skorzystać w wymiarze 60 dni w roku. Podany wymiar jest wymiarem łącznym na wszystkie Dzieci.
W jakich sytuacjach możesz więc skorzystać z powyższego 60 dniowego limitu?

Opieka nad zdrowym Dzieckiem do lat 8.

Prawo przewidziało kilka sytuacji, w której z zasiłku możesz skorzystać na dziecko zdrowe:

  • zamknięcie żłobka, przedszkola, szkoły – jeżeli nie informowano o takim planie minimum 7 dni wcześniej;
  • choroba opiekuna dziennego lub niani (z którą masz zawartą umowę uaktywniającą);
  • urodzenie kolejnego Dziecka, co uniemożliwia mamie przez jakiś czas opiekę nad Dzieckiem starszym – w tej sytuacji np. ojciec Dziecka może skorzystać z zasiłku na Dziecko starsze;
  • pobyt w szpitalu małżonka lub partnera, który stale opiekuje się Dzieckiem.

Opieka nad chorym Dzieckiem do lat 14

W sytuacji każdej choroby Dziecka, możesz wykorzystać właśnie omawiane zwolnienie, celem sprawowania nad nim osobistej opieki. Koniecznie jednak musisz pamiętać, że 60 dni opieki, będzie przysługiwało tylko do ukończenia przez Dziecko 14 roku życia.

W tym samym czasie z zasiłku (na Dziecko zdrowe/chore)  nie mogą korzystać oboje rodzice. Wyjątkowo traktowane są tutaj sytuacje, w których np. w przypadku dwojga chorych dzieci, jedno będzie hospitalizowane a drugie będzie przebywało w domu.
W przytoczonym przykładzie uprawnionymi do zasiłku opiekuńczego, mogą być oboje rodzice, gdyż koniecznym jest sprawowanie opieki nad dwojgiem dzieci, ale w zupełnie różnych miejscach.

Zasiłek 14 dni opieki nad Dzieckiem chorym lub innym członkiem rodziny

W sytuacji, w której Twoje Dziecko ukończyło 14 rok życia, nadal możesz skorzystać
z zasiłku opiekuńczego na Dziecko chore, ale tutaj musisz liczyć się z tym, że w znaczenie mniejszym wymiarze. Tutaj bowiem przysługuje Ci 14 dni zwolnienia.

Ten wymiar jest identyczny z wymiarzem, przysługującym na innych członków rodziny,
o których pisałam powyżej, ponieważ Dzieci wieku powyżej 14 lat, zostały ujęte w tę właśnie grupę osób.

Zasiłek 30 dni na Dziecko niepełnosprawne 

6 czerwca 2018 zostały zmienione przepisy, dotyczące zasiłku opiekuńczego, uwzględniając wyjątkową sytuację rodziców, opiekujących się Dziećmi niepełnosprawnymi. Poniższe zasady, dotyczą oczywiście również innych członków rodziny, którzy mogliby sprawować w tej sytuacji opiekę i jednocześnie są osobami uprawnionymi do pobierania zasiłku.

Przepisy wprowadzają tutaj zasiłek 30 dniowy.

Na korzyść więc opiekunów Dzieci niepełnosprawnych, przedłużono wymiar zasiłku na Dzieci chore pomiędzy 14-18 rokiem życia i na Dzieci zdrowe w niektórych przypadkach, zmieniając granicę wieku z 8 na 18 lat.

Jakie należy spełnić warunki?

Zasiłek przysługuje na Dziecko zdrowe do ukończenia przez nie 18 roku życia, w sytuacji, w której:

  • poród lub choroba współmałżonka, który stale opiekuje się Dzieckiem, tę opiekę mu uniemożliwia;
  • współmałżonek, stale opiekujący się Dzieckiem przebywa w szpitalu.
    Mamy więc tutaj do czynienia z podniesieniem granicy wieku z 8 do 18 lat
    i zastosowaniem nowego limitu wymiaru zasiłku 30 dni. W sytuacji Dzieci poniżej 8 roku życia, zastosowanie znajdzie możliwość wykorzystania uprawnienia do zasiłku 60 dniowego.

W powyższych sytuacjach, Dziecko do ukończenia 18 roku życia musi posiadać  orzeczenie:

  • o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • albo  o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zasiłek przysługuje na Dziecko chore do ukończenia przez nie 18 roku życia, w sytuacji, w której posiada orzeczenie o:

  • o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • albo  o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Czerwcowa nowelizacja przepisów wprowadziła dla rodziców/opiekunów Dzieci niepełnosprawnych również uprawnienia w kodeksie pracy, przewidujące możliwość bardziej elastycznego łączenia życia zawodowego z opieką nad Dzieckiem.

Zmiany dotyczą możliwości swobodnego wnioskowania o:

  • system przerywanego czasu pracy;
  • ruchomy rozkład czasu pracy;
  • indywidualnie ustalony czas pracy;
  • pracę w formie telepracy.

Z powyższego uprawnienia może skorzystać:

  • pracownik – rodzic dziecka, posiadającego zaświadczenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, stwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu:
  • pracownik – rodzic:
    a) dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem
    o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz
    b) dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w przepisach ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

O szczegółach tych uprawnień, możesz przeczytać TUTAJ.

 

Marzena Pilarz-Herzyk | Mama Prawniczka

Jeżeli potrzebujesz pomocy indywidualnej, zajrzyj TUTAJ
Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowelizacjami w prawie, o których nie zawsze mam możliwość i czas napisać na blogu, zapisz się do NEWSLETTERA.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz.1076)
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636)

 

2 thoughts on “ZASIŁEK OPIEKUŃCZY”

    1. W pierwszej kolejności mama musi wykorzystać 8 tygodni macierzyńskiego.
      Po tym okresie może przerwać/zawiesić macierzyński do czasu zakończenia hospitalizacji i skorzystania właśnie z zasiłku opiekuńczego.
      Pozdrawiam. Marzena PH

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

}