O zasiłku opiekuńczym wiele już napisałam. Niczym bumerang wraca jednak pytanie: czy w czasie pobierania przez mamę zasiłku macierzyńskiego, tata może skorzystać z zasiłku opiekuńczego na chore dziecko?
Krótko mówiąc: NIE. Przez taką moją odpowiedź kilka dni temu (na jednej z grup dla praktyków prawa pracy, kadrowców itp), co najmniej kilka osób cierpiało w tym kraju na bezsenność w ostatnich tygodniach… A o co dokładnie chodzi?

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy

Zasiłek ten, to świadczenie pieniężne, wypłacane osobie ubezpieczonej w czasie zwolnienia od pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny.

„Inni członkowie rodziny” to grupa osób wyliczona w przepisie ustawy:

  • małżonek;
  • rodzice;
  • rodzice dziecka;
  • ojczym, macocha;
  • teściowie;
  • dziadkowie, wnuki;
  • dziecko powyżej 14 roku życia.

A czemu mówię o powyższej grupie uprawnionych w kontekście dziecka?

Istotnym jest, iż w czasie korzystania z zasiłku, osoba opiekująca się i ta, którą się opiekuje muszą pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie oznacza więc, że taki zasiłek to przywilej dla babci, która mieszka w tym samym domu. Ona po prostu w czasie korzystania z zasiłku, musi przebywać w naszym domu, z naszym dzieckiem.

Dodatkowo należy pamiętać, iż zasiłek nie będzie przysługiwał, jeżeli we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa inna osoba, mogąca zapewnić opiekę (osoba ta musi być jednym z „innych członków rodziny”).
W praktyce więc, jeżeli mieszka z nami babcia, która regularnie zajmuje się naszym dzieckiem, my z zasady nie będziemy mogli skorzystać z zasiłku na nasze dziecko chore. Skoro z zasady, to już pewnie domyślasz się, że jest tu jakiś wyjątek.

Opieka nad dzieckiem do lat dwóch

I tutaj właśnie jest pewien wyjątek. O ile bowiem nie będzie nam przysługiwał zasiłek opiekuńczy na dziecko chore/zdrowe, jeżeli mieszkamy z kimś, kto w tym czasie może zapewnić jemu opiekę, o tyle zupełnie inaczej sytuacja ma się z maluchami do 2 roku życia. W ustawie przewidziano, że w przypadku tak małych dzieci, bez względu na fakt zamieszkiwania z innymi członkami rodziny, zawsze zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał rodzicom.

W tym właśnie stwierdzeniu zaczyna się dla niektórych kłopot
z interpretacją kiedy i komu zasiłek przysługuje jednemu, a może obojgu rodzicom?

Konieczność sprawowania osobistej opieki

Niestety interpretacja przepisów nie polega na usilnym trzymaniu się tylko jednego z nich, bo ten lepiej, bardziej pasowałby nam do zaistniałej sytuacji.

Nie można nie zauważyć, że pierwszy przepis, mówiący o prawie do korzystania z przedmiotowego zasiłku, zwraca uwagę, na właśnie konieczność sprawowania osobistej opieki. Należy więc przyjąć, że w praktyce muszą zaistnieć przesłanki, które sprawiają, że to właśnie ta osoba/ ten rodzic musi opiekować się dzieckiem.

W sytuacji, w której mama korzysta z urlopu macierzyńskiego, którego celem właśnie jest niejako zajmowanie się dzieckiem, sprawowanie nad nim opieki, trudno stwierdzić dlaczego to tata miałby dodatkowo sprawować nad nim opiekę w czasie choroby? Nie mamy tutaj do czynienia z sytuacją, iż po stronie taty zachodziłaby konieczność sprawowania osobistej opieki przez niego.
Jaki wówczas cel miałoby kontynuowanie urlopu macierzyńskiego przez mamę? A przypominam, że nie każdy urlop urlop można przerwać – taka możliwość istnieje w przypadku korzystania z urlopu rodzicielskiego „na części”, o czym w szczegółach przeczytasz TUTAJ.

Dodatkowo nie można oderwać tego przepisu od innych, które doprecyzowują właśnie prawo do zasiłku opiekuńczego na zdrowe dziecko dla drugiego rodzica, jeżeli rodzic stale zajmujący się dzieckiem jest np. hospitalizowany. Trudno nie widzieć tutaj analogii w założeniach ustawodawcy, właśnie na wypadek np. urlopu macierzyńskiego, gdy podczas hospitalizacji mamy, tata miałby prawo do skorzystania z zasiłku na zdrowe dzieci do 8 roku życia.

Nie bez znaczenia pozostają też przepisy, które wskazują na to, iż wymiar zasiłku dla rodziców jest wspólny (na wszystkie dzieci), gdzie w orzecznictwie znajdziemy potwierdzenie tezy, że z zasady zasiłek ten przysługuje jednemu rodzicowi w jednym czasie. Wskazuje się bowiem, że zasiłek należy przyznać obojgu rodzicom w sytuacjach, w których mają oni dwoje chorych dzieci, a jedno z nich przebywa w tym czasie w szpitalu. W tym przypadku nie budzi wątpliwości, że zasadnym jest, aby oboje rodzice mogli być w tym samym czasie zwolnieni ze świadczenia pracy czy również drugi rodzić miał taką możliwość, nawet podczas macierzyńskiego mamy.

Patrząc więc na całość przepisów, związanych z tym zasiłkiem nie ma więc miejsca na wątpliwości i odpowiedź brzmi NIE: tacie nie przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko zdrowe/chore, podczas, gdy mama korzysta z urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego.

Przykłady

  1. Oboje rodzice pracują, a ich 5 letnie dziecko zachorowało na ospę. Czy babcia może skorzystać z zasiłku opiekuńczego na wnuka? TAK. (Może skorzystać jako „inny członek rodziny”)
  2. Mama przebywa na urlopie wychowawczym na dziecko, mające w tej chwili 3 lata, które zachorowało na anginę. Czy tacie/ babci (zamieszkującej razem) będzie przysługiwał zasiłek opiekuńczy na dziecko? NIE. (Nie ma przesłanki konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem)
  3. Oboje rodzice pracują, a ich 5 letnie dziecko zachorowało na ospę. We wspólnym domu mieszka babcia dziecka, która regularnie zajmuje się wnukiem. Czy mama może skorzystać z zasiłku opiekuńczego na dziecko? NIE. (Przepisy wyłączają możliwość skorzystania z zasiłku przez rodziców, jeśli domownik „inny członek rodziny” może sprawować opiekę).
  4. Oboje rodzice pracuję, a ich roczne dziecko zachorowało na zapalenie ucha. We wspólnym domu mieszka babcia dziecka. Czy tata będzie mógł skorzystać z zasiłku opiekuńczego na dziecko? TAK. (Zasada pierwszeństwa opieki nad dzieckiem do 2 roku życia przez rodziców).
  5. Mama przebywa na urlopie rodzicielskim, dziecko zachorowało na anginę. W tym samym czasie mama trafia do szpitala ze względu na zapalenie płuc. Czy tacie dziecka będzie przysługiwał zasiłek opiekuńczy? TAK. (Istnieje przesłanka konieczności sprawowania osobistej opieki – rodzic stale zajmujący się dzieckiem nie ma możliwości kontynuowania opieki).

60 dni zasiłku opiekuńczego

Na koniec krótkie przypomnienie w kwestii długości okresu, w jakim przysługuje zasiłek opiekuńczy.

  • 60 dni – na dziecko (zdrowe do 8 roku życia/ chore do 14 roku życia);
  • 14 dni – na dziecko chore powyżej 14 roku życia/ innego członka rodziny;
  • 30 dni – na dziecko chore, które posiada orzeczenie
  • o niepełnosprawności .

Szczegółowe wyjaśnienie powyższych okresów, znajdziesz TUTAJ.

Praca zarobkowa podczas zasiłku opiekuńczego

Trochę „z innej beczki”, ale to też wciąż temat wracający w pytaniach.

Generalnie zasiłek opiekuńczy to zwolnienie z pracy na dziecko czy innego członka rodziny z powodu sprawowania nad nimi osobistej opieki.
Zasady dotyczące ograniczenia możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej podczas zwolnienia chorobowego, należy tutaj przyjąć analogicznie.

W czasie korzystania z zasiłku opiekuńczego, nie można więc wykonywać pracy u innego pracodawcy (zasiłek tak jak zwolnienie chorobowe musi być wykorzystywane w tym samym czasie we wszystkich miejscach pracy), świadczyć usług w ramach, prowadzonej działalności gospodarczej etc.

O zasadach wykorzystywania zwolnień chorobowych (w okresie ciąży, ale nie tylko) możemy porozmawiać osobiście podczas warsztatów w ramach Akademii Pawła Zawitkowskiego (tego Pana rodzicom chyba nie trzeba przedstawiać :)), w wyjątkowym miejscu, które stworzył, czyli Całkiem Fajni Terapeuci (Warszawa-Wilanów). Już 18 stycznia 2019.

https://www.facebook.com/events/281231196074011/

Jeśli masz wątpliwości, potrzebujesz indywidualnej porady prawnej napisz do mnie kontakt@mamaprawniczka.pl

Marzena | Mama Prawniczka

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz.1076)
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *