Dzisiejszy artykuł nie jest o ideologii szczepień, nie ma za zadanie dzielić na tych
co szczepią i na tych, którzy od podawania szczepionek swoim Dzieciom się uchylają. Jest o tym, jak ten temat został uregulowany w prawie i co z tych regulacji dla nas rodziców wynika oraz o tym, do czego każdy rodzic ma prawo podczas wizyty kwalifikującej.

Jeśli chodzi o moje osobiste stanowisko – bo nieuczciwym wobec Was by było, gdybym pisała o czym, czego sama nie realizuję – tak szczepię swoje Dzieci. Ale bardzo nie lubię kampanii/hasztagów #kochamwięcszczepię, #szczepiębokocham Nie zgadzam się na dzielenie rodziców i ich miłości do Dziecka wg takiego kryterium. Eskalowanie podziału na czarny i biały nie pomaga w tej dyskusji
o szczepieniach i niewiele wnosi, bo szczepienia są i mam nadzieję będą. Wizyty szczepienne nie są oczywiście ani moim szczytem marzeń, ani moich Dzieci, ani jak sądzę żadnego lekarza czy specjalisty w tym temacie. Oczywiście, że wolałabym, aby nie były one w ogóle potrzebne, choć to pewnie postulat z tych nie do zrealizowania.

Co więc dla mnie jest więc w tym temacie najważniejsze z punktu widzenia mamy?Aby szczepić mądrze. Nie szybko przy okazji, nie z katarem, nie na dzień przed planowanym wyjazdem na wakacje i długą podróżą, bo termin tak przewiduje.
Jak więc mają się do tego obowiązki przewidziane prawem?

Karta uodpornienia i plan szczepień.

Wraz z wypisem ze szpitala każde Dziecko powinno otrzymać książeczkę zdrowia, ale również kartę uodpornienia, do której trafia każda informacja o wykonanym szczepieniu. Kartę tę należy zostawić w przychodni, do której planujemy uczęszczać z Dzieckiem. Nie ma tu znaczenia czy to placówka publiczna czy prywatna. 

W Polsce szczepienia realizowane są zgodnie z kalendarzem szczepień. A co zrobić jeśli w tym terminie Maluch jest przeziębiony, albo jutro wybieramy się na wakacje do ciepłych krajów? Przede wszystkim terminy zostały ustalone na przedział kilku tygodni, a nie dni– co już z założenia sporo ułatwia. Ale też nie ma żadnych przeciwskazań, aby szczepienia realizować wg planu indywidualnego, ustalonego
z Waszym pediatrą planu- zwłaszcza, jeśli decydujecie się również na szczepienia zalecane (nie z listy obowiązkowej).  Kluczem do sukcesu jest więc mądry
i kompetentny pediatra.

Warunki w przychodni.

Jednym z większych problemów w kwestii szczepień jest przebywanie dzieci zdrowych z chorymi – chodzi przede wszystkim o przychodnie POZ. Nie jest przecież tajemnicą, że szczepimy Dzieci zdrowe, jak więc mieć tego pewność, jeśli mamy siedzieć w poczekalni, która jest często wylęgarnią przeróżnych wirusów? Zgodnie
z przepisami powinny istnieć oddzielne pomieszczenia dla dzieci chorych, zdrowych i dorosłych.
Placówki mogą dysponować tylko jednym pomieszczeniem wspólnym (poczekalnią) dla wszystkich grup pacjentów, z tym założeniem, że powinni oni być podzieleni czasowo. Z tego wynika, że z zasady dzieci zdrowe i chore nie powinny mieć ze sobą styczności.

Zgoda rodzica na podanie szczepionki.

Rodzic dziecka (opiekun prawny) powinien być szczegółowo poinformowany
o szczepionce, która zostanie użyta, ale również o skutkach jej podania, możliwościach wystąpienia odczynów poszczepiennych.

Celem podania szczepionki lekarz zobowiązany jest do uzyskanie zgody rodzica (dla dzieci poniżej 16 roku życia). W przypadku dziecka powyżej 16 roku życia, również nastolatkowi powinna zostać przedstawiona informacja o szczepieniu i również on  powinien wyrazić zgodę.

Istotną kwestią jest często pojawiające się pytanie: czy na szczepienie dziecko może udać się z nianią, babcią?
Wszystko zależy od wieku dziecka. Jeśli chodzi o maluchy do 6 roku życia – bezwględnie konieczna jest zgoda rodzica, co oznacza, że takie dziecko nie może pojawić się na wizycie lekarskiej szczepiennej w obecności kogoś innego.

Jeśli chodzi dzieci powyżej 6 roku życia możliwym jest, aby w zastępstwie mamy i taty, pojawiła się np. babcia. Ważnym jest, że musi posiadać ona pisemną zgodą rodzica na wykonanie badania kwalifikacyjnego oraz aplikację szczepionki. Taka zgoda powinna również zawierać informacje o wszystkich ewentualnych uwarunkowaniach zdrowotnych, mogących być przeciwskazaniem do szczepienia.

Badanie kwalifikacyjne.

Każde szczepienie powinno być poprzedzone szczegółowym badaniem kwalifikacyjnym. Istotnym jet to, że szczepienie nie może być wykonane później, aniżeli  w ciągu 24h od przeprowadzenia wspomnianego badania.

I tutaj kolejny szczegół, który pewnie Was zaskoczy. Lekarz powinien wystawić zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym (wzór opublikowany przez Ministra Zdrowia). Nie jest więc wystarczającym sam wpis do dokumentacji medycznej – powinno ono poświadczać datę i godzinę wykonanego badania.

Szczepienie powinno być odnotowane w dokumentacji medycznej, książeczce zdrowia oraz karcie uodparniającej.

Szczepienia przeciwko ospie wietrznej – kiedy refundowane?

Ustawa przewiduje kilka grup dzieci do 12 roku życia, w stosunku do których szczepienie przeciwko ospie wietrznej ustalono jako obowiązkowe (m.in dzieci przebywające w placówkach typu domy dziecka, domy pomocy społecznej), z upośledzoną odpornością (np. wirus HIV, białaczka limfoblastyczna  w okresie remisji) ale również uczęszczające do żłobków i klubów dziecięcych.

Co ważne przedszkole nie wchodzi w zakres tego zapisu – refundacja dotyczy tylko żłobków i klubów dziecięcych – co oznacza, że jeśli rówieśnicy uczęszczają do różnych placówek, jedynie dzieci „żłobkowe” należą do grupy, którym przysługuje szczepienie refundowane.

Szczepienie przeciwko pneumokokom – refundacja.

Od 1 stycznia 2017 do listy szczepionek obowiązkowych, dołączyła ta przeciwko pneumokokom. Refundacją zostały objęte dzieci po tej dacie.

W tym roku w okresie 20 marca – 29 czerwca 2018 przewidziano dodatkową pulę refundowanych szczepionek, dla dzieci urodzonych w latach 2013-2016. Liczba ich jest jednak ograniczona,
a warunkiem zaszczepienia w ramach tego programu było zakwalifikowanie dziecka do 20 kwietnia br.

Czy szczepienia to obowiązek?

Tak – wynika to z przepisów prawa.

Obecny stan prawny i praktyka stanowią, że za niewypełnienie tego obowiązku grożą kary w bardzo zróżnicowanej kwocie: 100-5000zł. Kara taka może być nakładana wielokrotnie do łącznej wartości 50 000zł. 

Mandat nakłada sanepid, a przypadku uchylenia się od zapłaty, inspektor przesyła wniosek do wojewody, o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Takie stanowisko przyjął również NSA w lutowym, przełomowym jak się wydaje wyroku w tej sprawie – pierwszy raz potwierdzając, że rodzice są zobowiązani do szczepienia dzieci, zaś w przypadku uchylania się od tego obowiązku należy stosować wyżej wymienione kary.

NOP – Niepożądany Odczyn Poszczepienny

Niepożądany Odczyn Poszczepienny to objaw, którego wystąpienie można czasowo połączyć z wykonanym szczepieniem. W Polsce funkcjonuje system monitorowania NOP, wprowadzony przepisami w 1996 roku.

Obowiązek zgłaszania NOP

Lekarz (lub zgodnie z Ustawą również felczer) mają obowiązek zgłoszenia każdego rozpoznania, ale również podejrzenia NOP.
Zgłoszenie takie powinno zostać złożone
do Powiatowych Stancji Sanitarno-Epidemiologicznych, właściwych ze względy na miejsce wystąpienia NOP. Dalej dane trafiają do Zakładu Epidemiologii NIZP-PZH, gdzie są poddawane szczegółowej analizie i badaniom ekspertów.

Lekarz ma obowiązek podjąć odpowiednie działania w ciągu 24h od powzięcia informacji/podejrzenia o wystąpieniu NOP.  Tak więc , jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do stanu zdrowia Twojego Dziecka, po wykonanym szczepieniu, koniecznie udaj się jak najszybciej do lekarza, celem zbadania Malucha i podjęcia stosownej procedury.

Dobrowolny system zgłaszania NOP

W ramach dobrowolnego systemu zgłaszania, każda osoba (w tym rodzic/opiekun Dziecka)
ma prawo do zgłoszenia podejrzenia wystąpienia Odczynu Poszczepiennego.

W tym wypadku informacja taka powinna zostać zgłoszona do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Na stronie Urzędu można pobrać odpowiedni formularz (w dziale -> monitorowanie leków -> działania niepożądane), a jego złożenie nie wymaga żadnego potwierdzenia ze strony lekarza.

Marzena Pilarz-Herzyk | #MamaPrawniczka

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2017 poz. 151)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. (Dz.U. z 2016 poz. 849)
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 1318)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Dbamy o Twoją prywatność. Administratorem danych osobowych podanych w formularzu będzie Marzena Pilarz-Herzyk mamaprawniczka.pl, ul. Stanisława Dygata 6/11, 01-748 Warszawa, NIP: 9372476904 Podane dane będą przetwarzane w celu komentowania danego posta. Szczegóły związane z przetwarzaniem danych osobowych znajdziesz w polityce prywatności.

}